Advertisement
Czerwiec 2014
P W Ś C P S N
« Maj   Lip »
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
30  

Kapitał w zaborze pruskim

Kapitały własne wszystkich banków polskich w zaborze pruskim wynosiły w 1914 r. 21 min marek, czyli tyle, ile posiadał przeciętnie jeden prowincjonalny bank niemiecki. Spośród instytucji polskich największe znaczenie (choć nie największe kapitały; pod tym względem przodował Bank Przemysłowców w Poznaniu, sp. z o.o.) miał Bank Związku Spółek Zarobkowych w Poznaniu. Choć powstał jako centrala finansowa spółdzielni polskich, dopuszczono do niego także prywatnych przedsiębiorców. Stopniowo rozmiary obrotów z nimi zaczęły wzrastać, a tym samym stosunkowo malały obroty ze spółdzielniami. W zaborze austriackim przodującą pozycję wśród banków zajmował Bank Krajowy, należący do galicyjskich władz autonomicznych. Słabe banki akcyjne zależne były od kapitału austriackiego, częściowo też ich akcje znajdowały się w posiadaniu Banku Krajowego. Stan taki wynikał ze słabości kapitałów polskich w tym zaborze. Obok wielkich i średnich banków w zaborze pruskim i austriackim rozwijał się kredyt spółdzielczy. Szybki wzrost spółdzielni w zaborze pruskim (Wielkopolska i Pomorze) przypadł zwłaszcza na początek XX w. Aby go zahamować, rząd pruski wydał nawet zakaz należenia urzędników państwowych do polskich spółek. Spółdzielnie te nosiły nazwę „banków ludowych”; niektóre z nich uzyskały dość duże znaczenie. Wśród ich członków było 68% rolników oraz 21% przemysłowców i rzemieślników. Rozwój „banków ludowych” wiązał się z szerokim zakresem, gospodarki towarowej na wsi. Przeważnie miały one charakter drobno-kapitalistyczny, ułatwiały też rozwój polskiego drobnego kapitału w Wielkopolsce i na Pomorzu.

Comments are closed.